Anxo Quintana, Vicepresidene de la Xunta:
"Os incendiarios actuaron para desestabilizar a Xunta "

"Crises coma ésta déixannos un gran desastre pero tamén unha grande oportunidade"
O vicepresidente da Xunta insiste con reiteración en mirar o futuro inmediato desa maneira, pero non deixa de recordar este duro mes de agosto que nunca imaxinara: "Preparáramonos para unha campaña dura. O que non podiamos prever e recoñezo que non o prevemos foi que en vez dunha campaña de incendios tiveramos unha guerra".       

Anxo Quintana leva a crise dos incendios "indignado e enfadado". Esa é a parte persoal, na que tamén habería que engadir o cansancio que non é capaz de esconder a súa cara. Pero asegura que ese país está ante unha oportunidade histórica para acelerar un proceso de cambio que en principio se prevía máis lento. O día 4 de agosto estaba en Allariz, e alí, coa información da que dispoñía, empezou a darse conta da gravedade do que ocorría: "vimos que estabamos ante unha tipoloxía de incendios totalmente diferente". E o día 5 corroborou os seus piores presaxios.

¿Nunca imaxinaron que algo así puidera ocorrer?       
Nos preparámonos para unha campaña de incendios dura. Era previsible pola climatoloxía que tiveramos todo o ano así como, porque non dicilo, as circunstancias políticas poderían facer posible unha campaña de incendios dura, e por eso non só se preparou o mesmo mecanismo de extinción de tódolos anos senon que se mellorou nalgúns aspectos. O que non podíamos prever, e recoñezo que non prevemos, foi que en vez dunha campaña de incendios tiveramos unha guerra. O que non podiamos prever é, como dixo un alto mando militar que estivo á fronte das operacións do exército aquí nos momentos máis difíciles, é que tiveramos que enfrontar todo un ataque do enemigo. Para eso non estabamos preparados.       
¿Quén é o enemigo?       
Os incendiarios. Este ano non tivemos pirómanos, tivemos incendiarios tecnificados e profesionalidades, con capacidade para facer dano, e con coñecementos para saber como o tiñan que facer. Onde e cándo o tiñan que facer.       
Vista a relación dos detidos, ¿chégase realmente a esa conclusión?       
Dentro dos detidos e encausados hay hai materia suficiente para tirar do fío. Pero a maiores desto eu espero que haxa máis detencións, que a acción policial sexa continuada e que vaia seguida da actuación contundente por parte dos xuíces. Hai unha evidencia: todo o mundo recoñece que o 90 por cento dos incendios son intencionados. Todo o mundo sabe que un incendio intencionado é un delito. Eso significa que en Galiza se producen catorce mil incendios cada ano. Un Estado moderno e democrático non se pode permitir catorce mil delitos sen esclarecer e desde logo Galiza e o seu Goberno van reclamar que haxa por parte do Estado a actitud que corresponde ante un grao delictivo desta categoría e tamaño.       
Pero eses catorce mil delitos non figuran nas memorias da Policía ou da Fiscalía...       
Cando, a partires de agora, haxa que facer balance da actuación policial, fiscal e xudicial cada ano, nos preocuparémonos moi moito de que este delictos tamén se contabilicen como tales. Dicía vostede que a campaña contra os incendios estaba moi ben preparada. En cambio recibiron moitas críticas en sentido cotrario...       
Hai dúas circunstancias diferentes e a ter cen conta. O monte está nunhas condicións propicias para arder. Son moitos anos de abandono e de política forestal errada que encheron o monte de combustible, que converteron Galiza nun polvorín. Eu creo que non hai ningún galego sensato que lle bote a este goberno con un ano de vixencia a culpa sobre o abandono do monte. Máis ben haberá que buscala nos vinte anos anteriores.  A campaña deste ano foi preparada con esmero, con tempo e con dedicación. O que non nos preparamos foi para unha guerra, porque ningúen podería crer que houbera xente disposta a destruir o país, igual que eu non podo crer que houbera xente disposta a sacar rédito político dunha situación así.       
¿Pensa que hai xente disposta a quitar rédito político desto?       
O Partido Popular está cometendo varios erros e dicindo varias mentiras. A primeria mentira foi o famoso caso do galego, intentando aproveitar o asunto dos incendios para asestarlle outra puñalada ó noso idioma e á nosa identidade, como se xa non tivera poucas, e mentindo. A segunda foi a de dicir que se tiña variado a cúpula directiva do servicio de extinción. Este goberno ofreceulle a toda a cúpula directiva a continuidade no cargo e os que non seguiron foi porque non quixeron e foron sustituidos directamente polos que tiñan detrás de si no escalafón. Terceira mentira: o PP atreveuse en plena campaña a custionar a profesionalidade das brigadas no momento en que as brigadas estaban a dar todo o mellor de si con moitisima xente traballando día e noite sen comer e sen durmir e sen ver á súa familia.        Volveu mentir e a faltarlle ó respeto á xente. E como colofón de todo eso se descolga cunha nova mentira: arderon perto das oitenta mil hectáreas, como corroborou a UE ou o informe do Ministerio de Medio Ambiente. So o PP se empeña en seguir insistindo nas cento oitenta mil hectáreas. Débenlle parecer poucas oitenta mil, a min me parecen unha auténtica barbaridade.        P.-Falando das brigadas, ¿quén realiza a investigación?        R.-=Que poida haber puntual e localizadamente elementos díscolos dentro das brigadas é un feito que non sucede só agora, senon que sempre sucedeu. A única variante é que este goberno está disposto a investigalo e a polo en luz, entre outras cousas porque nos merecen moito respeto tódolos traballadores das brigadas. En ningún caso se trata de brigadas en conxunto nin se trata polo tanto dunha valoración global para as brigadas. Son casos puntuais e localizados. E os traballadores son os primeiros interesados en que os poucos casos que poida haber de garbanzos podres sexan sacados á luz.        P.-¿A investigación faina a propia Consellería?        R.-=Sí, claro.        P.-Antes do verán as relacións dentro do Goberno eran un tema recurrente. ¿A crise dos incendios afondou esas posibles diferencias ou cohesionou o goberno?        R.-=A crise puxo en evidencia algo que algúns defendemos sempre: que esto é un Goberno de coalición, que funciona cunha única voz e con un único presidente. Un presidente que coordina e dirixe os diferentes departamentos e un goberno que sabe estar á altura das circunstancias. Eu creo que se demostrou unha vez máis que un Goberno de coalición non debe ser unha rémora para a eficacia e é todo un exemplo de pluralismo e compromiso para este país.        P.-¿Entre a poboación cómo se percibiu a actuación do Goberno?        R.-=A xente acaba de ver arder oitenta mil hectáreas. Máis de cincocentos pobos estiveron en perigo, houbo miles de persoas angustiadas. E normal que nesta situación a xente pida responsabilidades e que pida que o seu Goberno os atenda e este Goberno nunca vai cometer o erro de enfadarse ou recriminarlle a esa xente esa actitude de reclamación. Quizás eso sexa o que diferencia este goberno doutros.       
A pregunta que todos nos facemos é ¿Quén está detrás dos incendios? ¿Aquél a quen favorecen?       
Ese é un vello proverbio latino do que nos deberíamos acordar neste momento: ¿quén está detrás do crime?: quen se poida beneficiar del. Ata agora o que temos son evidencias, que eu espero que a Policía e os xuices cheguen a confirmar. E a evidencia é que houbo xente que actuou organizadamente para crear desestabilización e que en moitos casos eu creo que tiña como obxectivo que as medidas de transformación do medio rural que este Goberno empezou a poñer en marcha non puideran continuar. Esas son as evidencias que nos dan ver a tres encampuchados en Riveira poñéndolle lume ó monte e escapando en motos. Son as evidencias que nos reportan todos os aparatos incendiarios recollidos no monte, son as evidencias que nos reporta un incendio na Costa da Morte que escomenza en sete puntos diferentes no mesmo minuto. Esas son as evidencias que temos. Con esas evidencias a Policía ten que sacar conclusións e eu espero que as saquen canto antes polo ben do país e polo ben do prestixio do sistema policial e xudicial.    Espero que se lle dea a esto o mesmo tratamento que se lle da a outra clase de terrorismo ante o que dende as suposicións e as evidencias se fai un traballo de investigación e de posta a disposición de probas e finalmente existen condenas e persoas encarceladas.       
¿E qué vai pasar no futuro co dispositivo de extinción de incendios?       
Temos que ir a unha nova política de extinción. E evidente que nos enfrontamos a un problema diferente, a un problema novedoso e polo tanto temos que ir a un modelo de extinción diferente, máis profesionalizado e que nos permita enfrontar situación novas como a que temos. Ese polo tanto vai ser o noso campo de traballo.       
¿Eso quere dicir que temen que esa oleada de incendios se volva a repetir?       
Non estamos libres de que se poda repetir e este ano aínda non rematou a tempada e polo tanto temos que manter a alerta se non queremos atoparnos na mesma situación. Pero cara anos vindeiros temos que blindar o monte galego e nese sentido a nos nos parece indispensable que o dispositivo da Garda Civil, o dispositivo dos Corpos de Seguridade do Estado, estea despregado en tempo e forma no monte galego, a poder ser xa desde o mes de abril. E necesario axilizar a creación de corpos especializados de vixilancia en Galiza e acelerar tamén o traspaso de competencias para a creación da Policía galega. Temos que blindar o monte galego para sucesivas tempadas e eso pasa por unha eficaz vixilancia policial e tamén por un novo mecanismo de extinción.       
¿Que a Garda Civil desapacera de moitas localidades do rural pode ter algo que ver con certa impunidade dos incendiarios?       
O que está a pasar estes días en Galicia eu creo que é unha demostración máis da necesidade de afondar no noso autogoberno e de dotarnos de mecanismos propios para poder atender ós nosos problemas específicos. E moi difícil que o Estado poida atender unha realidade tan específica como a de Galiza, tamén no plano forestal e no plano dos incendios forestais. Por eso é tan importante que sexamos capaces de ter un corpo policial propio que sexa capaz desde nos mesmos e tendo en conta a nosa especificidade de realizar un auténtico plan de seguridade pública. Só así poderemos atender unhas especificidades como a forestal.       
¿Quén vai pagar os incendios?       
Creo que chegou o momento de que desde Galiza nos autoresponsabilicemos do noso futuro e polo tantode que saibamos que cando sucede algo así somos todos os galegos e as galegas os que acabamos pagando as consecuencias. Pero tamén chegou o momento de que pidamos responsabilidades. Galiza ten o cincuenta por cento da superficie forestal do Estado así que deberíamos dispor do cincuenta por cento dos recursos dispoñibles para a política forestal. E hoxe non é así. Non pode pasar cos recursos forestais o mesmo que pasa cos recursos enerxéticos, que Galiza leva anos e anos fornecendo ó Estado de enerxía, sen sacar ningún beneficio a cambio. Non pode ser que nos nos levemos a parte gravosa da producción, tanto no ámbito forestal como no enerxético, e que o conxunto do Estado se beneficie antes ca nos.       
Galicia sempre tivo una aceptable capacidade para sobrepoñerse ás crisis pero, ¿estamos suficientemente concienciados do que supoñen os incendios?       
Crisis coma esta reportannos un desastre pero tamén unha gran oportunidade e eu penso que desta crise o país sae doído pero tamén fortalecido. Eu creo que hoxe existe unha conciencia ciudadá en contra dos lumes e en contra dos incendiarios que hai dous meses por desgracia non existía. E eu creo que a crisis serviu para demostrar que en Galiza existe unha cidadanía consciente, solidaria, e amante do seu país, unha cidadanía que non lle importa poñer a disposición do país toda a súa prestación persoal para defender vivendas e para defender o país.       
¿E fai ser posible chegar a unha especie de pacto de Estado sobre o asunto dos incendios?        Eu creo que é necesario e urxente. Desde logo este Goberno proporao e espero que haxa un cambio de actitude por parte da oposición para que ese pacto sexa posible, entre outras cousas porque o que temos que facer non pode ser a labor puntual dun Goberno senon que teñen que ser medidas estructurais e de futuro e eso compételles ó conxunto das forzas políticas. O Goberno cábelle a responsabilidade de impulsalas e de polas en práctica pero dende logo quere facelo co conxunto da poboación e co conxunto dos seis lexítimos representantes. E así intentaremos facelo.

"Aquelo que programabamos para o medio e para o longo prazo tense que converter en obxectivos para o curto prazo en moitos casos"       

Os incendios forestais desde mes de agosto supuxeron unha convulsión social en Galicia que desdo o Goberno se quere aproveitar. Probablemente a sensibilización teña aumentado considerablemente e certas ideas antes as que inicialmente puidera haber reticencia agora sexan máis doadas de asumir

Xa había varios proxectos en marcha de cara o medio rural antes da crise.       

P.-¿Vai cambiar algo deses proxectos? ¿Cómo vai ser o rural do futuro?       
Primeiro temos que ir a ese novo campo normativo e lexislativo que permita entre outras cousas unha nova educación ambien tal. Tense que rematar un sentido napoleónico da propiedade que en certo modo está instaurado neste país e que leva a pensar que ser propietario só confire dereitos e ningunha obrigación nin deber. Todo o mundo ten que ter presente que ser propietario dun predio no medio rural, ademáis do deber leva consigo a obriga de mantelo limpo en decoro e en uso. E se non ten posibilidade de facelo debe permitir que a Administración o faga, e se non pode utilizalo ten que permitirlle á Administración que busque quen o utilice. Porque se non cambiamos a situación de abandono seguiremos a provocar o polvorín que permita que despois haxa incendios.       
Quizá a pregunta que todos temos na boca é ¿qué imos poder plantar? ¿Qué vai pasar cos eucaliptos?       
Nalguns casos, nalgunhas comarcas ata o setenta por cento da superficie rural está abandonada e a monte. Teñense que acabar e vanse acabar as subvencións para as especies de crecemento rápido no que antes eran superficies agrarias productivas.Tense que acabar unha política forestal que prime únicamente a plantación de especies de crecemento rápido en detrimento dunha ordenación integral do monte.O monte hai que volverlle a dar os usos que sempre tivo: forestais en primeiro termo, pero tamén os gandeiros e os agrarios. Por aí é por onde vai ir a nova política para o medio rural e onde marcos lexislativos como a lei de movilidade de terras ou a lei do banco de terras se converten en urxentes.       
¿A crise fixo modificar os prazos?       
Aquelo que programabamos para o medio e para o longo prazo tense que converter en obxectivos para o curto prazo en moitos casos.       
¿E para cándo pode estar aprobada a lei que ordene o rural?       
As medidas estructurais é difícil que teñan eficacia no curto prazo, pero hai algúns obxectivos que si que nos temos que marcar para o curto prazo e certas medidas temos que poñelas a andar de inmediato. Está previsto que no Consello da Xunta do mes de setembro =o celebrado o xoves a empezou a apuntar esas vías de traballo= poidamos xa determinalas con maior exactitude e ademáis cuantificalas temporal e económicamente.

Anxo Quintana ten un soño
"Soño todos os días e intentei facelo no ámbito local, cun medio rural galego que aproveite a inmensa oportunidade que nos dan os latifundios galegos. Os latifundios galegos son os montes en man común.  Soño con un país que sexa capaz de aproveitar todos e cada un dos metros cuadrados en man común que ten. Porque o fagan directamente os veciños ou porque, se non poden, o poida facer directamente a administración. Eu soño cun país que ordene o seu monte de xeito que nel convivan as frondosas, as caducifolias, as especies autóctonas cos cultivos forestais de crecemento rápido, porque o problema non esta en eucaliptos si ou eucalipto non, senon en que cada cousa estea no seu sitio, cousa que ata agora non sucedeu nunca.  Eu soño cun aproveitamento forestal que non impida, senon que complemente, cunha explotación gandeira que é posible e desexable. Eu quero pais no que non haxa nin un só metro cuadrado de superficie agraria útil e productiva que sexa utilizado para a producción forestal, senón para a producción agraria e en todo caso para a producción de forraxe e pastizal para unha cabana gandeira que pode e debe aumentar. Soño cun pais e cun medio rural e cun monte galego que sexa capaz de aproveitar o seu inmenso potencial de producción de biomasa, para que tamén a biomasa sexa tamén unha fonte de enerxía renovable e poidamos completar así o círculo que se iniciou coa eólica, só que agora desde unha perspectiva de producción sostible e sobre todo de explotación ó servicio da xente.    E eu creo ademáis que ese soño é posible, e que se nos deixan somos capaces de facelo. Eso sí, teremos que convencernos de que nada poderá ser como ata agora e que cada vez que nos apuntemos ó inmovilismo, cada vez que nos apuntemos ó derrotismo e que cada vez que nos apuntemos a é mellor que todo quede como está, o que estaremos é plantando a mecha para o lume. Non nos estaremos apuntando a que todo siga igual, estarémonos apuntando a que o país se poida destruir".