Duro pan e veña circo

"La humanidad es un conjunto
de farsantes egoístas, dominando a un rebaño
de serviles concupiscentes"
Silverio Lanza

A pesar de que Adrian Goldsworthy bota por terra as teorías clásicas sobre a desaparición do imperio romano -parte da nosa xénese-, durmo igual de mal que antes, pois a auga pasada xa sabemos que non move muíños. O que me veu á mente sobre Roma ao escoitar as audacias deste historiador foi o "Panem et circenses"("Pan e circo"), a frase acuñada no século I polo poeta Juvenal e atopada na súa Sátira X. Na súa orixe foi atribuída ao costume dos emperadores romanos de dar trigo e entradas para os xogos do circo como un xeito de distraer da política ao pobo. Aínda sabendo que choveu algunhas chuvieiras dende entón, podemos comprobar, con matices, como a humilde pota segue a estar no lume nunha "fugaz" viaxe polos séculos que nos obriga a mirarnos nun espello histórico, nunha superposición de vivencias na que só desentoa, se queren, a nosa tecnoloxía.

Duro pan comemos, imbuídos nunha sensación de improvisación gobernamental na xestión da crise. Probablemente o goberno non teña culpa plena e probablemente os opositores metan cargas de profundidade co único fin de agatuñar eles á poltrona, pero feitos como o abandono de Solbes ou que o noso presidente lle perdoe unha débeda grande ao Evo Morales e logo nos inste a que deamos algo do noso para salvar o barco, faime sentir certos calafríos. Nunha situación que se me antolla de pan durísimo, incluso para os pensionistas, coitados, pois unha pesetiña ou dúas de suba nas súas pensións malamente dará para comprar un leite onde botar ese pan. Menos mal que se é vostede galego pódese entregar ás sesións de carne ao caldeiro recuperadas polo PP dende a era Fraga. Só ten que finxir que lle interesa sobre maneira a política de dereitas; que avoga polo ensino privado, o financiamento privado ou os "conflitos" lingüísticos onde as cousas xa estaban ben como estaban. Romarías da gaivota, a fusión perfecta entre pan e circo para esquecernos de cousas, como por exemplo, o canon eólico ou o colapso xudicial...

Por outra banda parece que os Beatles están de aniversario, que moito saen na televisión. Mais circo nos dan. Non neguemos súa valía musical, pero as cousas na súa xusta medida. Medida? Sen medida as parvadas continuas de circo que nos guindan dende os programas amarelos; esas que non vou mencionar para non darlles outro maldito favor de difusión. Se a televisión é o espello do reino e temos o que queremos (circo) por que ninguén recoñece dunha boa vez que é consumidor de bazofia televisiva??? ao mellor non se estila nunha sociedade de fazula pretendidamente progresista e onde sabemos o que nos convén, vaia vostede saber. Quizabes non sexamos conscientes de ser como somos, sentados ante un telexornal que lle da mil voltas ao asunto das meretrices do inefable Berlusconi, ao festival de San Sebastián, no que, sendo un fanático da cinema, só vexo circo, coas súas operacións disuasorias "bastardas".

Duro pan nos nosos pequenos infernos, conformes e tristes a un tempo por non poder mediar en Teherán, por ver que cada ano morren moitas persoas no país mais rico do mundo por culpa de non teren un execrable seguro médico, polo conflito do coltán*, o "mineral" silenciado, motivo de mortes no Congo, Ruanda, Etiopía, Brasil... e sen o cal vostede non podería estar lendo esto nesa pantalla plana que posúe, nin chamar ao colega polo móbil para falar bla bla bla, nin guiarse polo GPS do seu coche. Asunto este que nos liga directamente co final do primeiro parágrafo deste artigo. Cando víamos que a Roma antiga e o mundo occidental de hoxe é unha superposición de vivencias na que só desentoa a tecnoloxía... pero a costa dunhas ilegalidades e baleiros que nos reafirman a inalterabilidade da esencia humana ao longo da cadea temporal. Veña Juvenal e vexa.

* http://www.youtube.com/watch?v=NX8C-YSA2tY
* http://www.elpais.com/articulo/futuro/coltan/mineral/estrategico/elpepusocfut/20070926elpepifut_4/Tes


21/09/09